Projekt pomocy dla kredytów walutowych. Główne założenia.

Projekt pomocy dla kredytobiorców walutowych przedstawiony przez kancelarię prezydenta budzi wiele emocji. Hasła kurs sprawiedliwy i kredyty hipotetyczny są już dobrze znane. Jakie są główne założenia przewalutowania kredytów według nowego projektu ustawy?

W założeniu „Ustawy o sposobach przywrócenia równości stron niektórych umów kredytu i umów pożyczki” do przewalutowania kredytu walutowego (w każdej walucie, nie tylko w CHF) na złotówki może przystąpić każdy kredytobiorca, który umowę zawarł po 1 stycznia 2000r. Każdy, który nabył za pomocą kredytu walutowego dla celów własnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Jeżeli w trakcie spłaty klient, który prowadzi indywidualną działalność gospodarczą (IDG) księgował koszty kredytu jako koszty przychodu działalności lub amortyzował nieruchomość NIE MOŻE przystąpić do programu pomocowego.

Co więcej banki będą zobowiązane do zwrotu pobranego spreadu walutowego dla wszystkich, którzy zawarli umowy między 1 stycznia 2000 a 26 sierpnia 2011. Niezależnie czy posiadamy kredyt indeksowany czy denominowany. Zwrot zmniejszy zobowiązanie, a w przypadku gdyby pozwolił na całkowitą spłatę zadłużenia, kwota pozostała będzie przelana na wskazany przez kredytobiorcę rachunek.

Kredyt hipotetyczny. To nic innego jak teoretyczny kredyt w walucie polskiej dla analogicznego kredytu – faktycznie zaciągniętego w walucie. Wysokości marży kredytowej w kredycie hipotetycznym odpowiadają marży w kredycie walutowym – zamieniona jest stawka referencyjna dla waluty na odpowiedni WIBOR, np. LIBOR 3M na WIBOR 3M, LIBOR 6M na WIBOR 6M etc.

Wyliczenie kredytu hipotetycznego pozwala na sprawdzenie różnicy między kapitałem, który pozostał by do spłaty w teorii a tym, który faktycznie pozostaje do spłaty przeliczony na złotówki. Przeliczone zostają również sumy rat od kredytu hipotetycznego i kredytu faktycznego. Różnicę dodaje się (jeżeli raty zapłacone faktycznie były mniejsze niż przy kredycie hipotetycznym lub odejmuje jeżeli był wyższe) do różnicy między kapitałem postały do spłaty między kredytem walutowym przeliczonym na złotówki i kredytem hipotetycznym. Wynik ten dzielimy przez saldo pozostałe do spłaty przy kredycie walutowym przeliczone na złotówki – otrzymujemy tzw. „kurs sprawiedliwy”, po którym kredyt zostanie przewalutowany. Do samodzielnego wyliczenia kursu kancelaria prezydenta udostępniła odpowiedni kalkulator, który można pobrać tutaj.

Co więcej, marże kredytu „nowego” nie mogą być wyższe niż średnia z 3 największych banków na rynku, czyli w założeniu marże kredytów pozostają bez zmian, ale gdyby okazały się wyższe niż średnia będą obligatoryjnie zmniejszane.

Projekt ustawy zakłada jeszcze możliwość zwrotu kluczy do banku i pozbycie się jednocześnie zobowiązania względem banku, ale w przypadku gdy:

  • kredytobiorca uzyskiwał dochód w walucie kredytu
  • wysokość raty nie przekraczała 20% dochodu gospodarstwa domowego
  • kapitał w przeliczeniu na złotówki nie wzrósł o 30% od chwili zaciągnięcia zobowiązania

takie rozwiązanie będzie dla danych kredytobiorców NIEDOSTĘPNE.

Ustawa ma na celu zniesienie nadmiernego zadłużenia względem wartości zabezpieczenia, czyli dotyka meritum problemu – w teorii powinna „uwolnić” kredytobiorców od nieruchomości, której wartość rynkowa nie pozwala na spłatę obciążenia. Jednak jest jedno „ale” im dłużej od prezentacji projektu tym coraz głośniej się mówi, że ustawa w takiej formie może nie zostać zaakceptowana ze względu na koszty. Czy faktycznie tak będzie musimy poczekać.